Kunstmatige Intelligentie (AI)

en het schrijven van historische en erfgoed artikelen

Tijdens deze bijeenkomst nemen wij u mee in de wereld van AI en laten wij zien hoe deze technologie uw eigen zoek- en schrijfproces kan verrijken, versnellen en verdiepen.

Presentatie: Jan Saan,
medeoprichter GLBNXT,

Datum: DINSDAG 11 november 2025
Tijd: 19.30 – 21.00 uur
(zaal open: 19.00 uur)

Locatie: Ontmoetingscentrum De Vlieren,
Mgr. Nolensplein 1,
4812 JC BREDA

GRATIS ENTREE voor leden van
De Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.

Graag vooraf aanmelden via; secretariaat@bredaenommeland.nl

Niet-leden betalen vooraf € 5,00,
door overmaking op rek nr:

NL83 INGB 000 11 28 188

tnv Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.

Ovv AI

GLBNXT (Global Next ) maakt slimme software die bedrijven helpt om met AI snel belangrijke informatie te vinden en beter beslissingen te nemen.

Wat kunt u verwachten?

Introductie tot AI-programma’s: Korte uitleg over verschillende AI-tools, zoals tekstgenerators (ChatGPT, Copilot), analysetools en vertaalprogramma’s. U krijgt inzicht in wat deze programma’s kunnen, van het opstellen van conceptteksten tot het samenvatten van complexe bronnen en het vertalen van historische documenten.

AI in de praktijk: We tonen concrete voorbeelden van hoe AI het onderzoek, de analyse en het schrijfproces ondersteunt binnen het domein van geschiedenis en erfgoed. Denk aan het vinden van relevante informatie in grote tekstbestanden, het structureren van artikelen, en het checken van bronnen op feitelijke juistheid.

Werken met eigen PDF-bestanden: Ontdek hoe u AI kunt inzetten binnen een afgesloten, eigen collectie van PDF-artikelen. Met behulp van specifieke AI-tools kunt u gerichte vragen stellen over uw eigen archief, snel relevante passages vinden en zelfs samenvattingen of analyses laten maken zonder dat uw documenten het eigen veilige netwerk verlaten.

Voor wie is deze presentatie?

Deze bijeenkomst is geschikt voor iedereen die werkt met historische bronnen, erfgoedcollecties of wetenschappelijke teksten, en voor iedereen die gewoon benieuwd is naar de nieuwste digitale mogelijkheden. Zowel beginners als gevorderden zijn van harte welkom!

Laat u verrassen door de kracht van AI en ontdek hoe u deze technologie praktisch kunt toepassen binnen uw eigen werkveld. Heeft u vragen vooraf, neem gerust contact met ons op! Overigens is deze uitnodiging met behulp van Copilot gemaakt.

Het is onvermijdelijk, maar in deze presentatie zullen veel Engelse termen worden gebruikt, omdat het de taal is van AI waar het de gebruikte begrippen betreft.

‘Het Liesbosch’

Een oerbos in de Baronie van Breda

Presentatie: Marianne van den Berg – Takx
Helma van der Holst

Datum: DINSDAG 14 oktober 2025
Tijd: 19.30 – 21.00 uur
(zaal open: 19.00 uur)

Locatie: Ontmoetingscentrum De Vlieren,
Mgr. Nolensplein 1,
4812 JC BREDA

GRATIS ENTREE voor leden van
De Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.

Graag vooraf aanmelden via; secretariaat@bredaenommeland.nl

Niet-leden betalen vooraf € 5,00,

door overmaking op rek.nr.:

NL83 INGB 000 11 28 188

T.n.v. Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.

Ovv Liesbosch.

Toelichting:

Oktober is de maand van de geschiedenis. Dit jaar is het thema “Natuurlijk”.

We hebben Marianne van den Berg – Takx bereid gevonden om in het kader van dit thema te komen vertellen over Het Liesbosch, haar geboortegrond.

Het Liesbosch is het grootste oude zomereikenbos van Brabant, ingebed in de Baronie van Breda. Eeuwenlang beheren de heren van Breda, de Nassaus en het Staatsbosbeheer het bos. In de loop van de eeuwen verandert de functie van het bos. Aanvankelijk is de jacht evenals de houtopbrengst belangrijk voor de Heren van Breda. Later gaat de functie over van de jacht naar recreatie. Ook de sociale en economische omgeving van de Baronie van Breda beïnvloedt de geschiedenis van het bos

Hierover heeft Marianne een boek geschreven, waarin de vele facetten als een caleidoscoop eeuwenlang het bos hebben gekleurd: Het boek geeft alle geheimen van het Liesbosch prijs.

Haar grootvader is in 1924 naar het Liesbosch getogen om van het Staatsbosbeheer de ‘Uitspanning De Boschwachter Liesbosch’ over te nemen. In 2024 heeft de familie het 100-jarig bestaan gevierd van restaurant: ’Boschwachter Liesbosch’ ! Dit is de aanleiding voor haar geweest om een boek over Het Liesbosch te schrijven.

‘Het Bredase Huis Van Brecht’

zeven eeuwen bouw- en woongeschiedenis van het huidige Huis Van Brecht, een bloemlezing’

Presentatie: Jacques Brinkhof
Datum: DINSDAG 16 september 2025
Tijd: 19.30 – 22.00 uur
(zaal open: 19.00 uur)

Locatie: Ontmoetingscentrum De Vlieren,
Mgr. Nolensplein 1,
4812 JC BREDA

GRATIS ENTREE voor leden van
De Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.
Graag vooraf aanmelden via; secretariaat@bredaenommeland.nl

Niet leden betalen vooraf € 5,00,
door overmaking op rek nr:
NL83 INGB 000 11 28 188
tnv Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.
Ovv huis van Brecht.

Het Huis van Brecht staat bekend als het oudste, nog bestaande stenen huis van Breda.

Jacques neemt ons vanavond mee in de geschiedenis van het Huis van Brecht. Hij zal speciale aandacht schenken aan de verschillende bewoners en hun specifieke bijdrage aan de bouwgeschiedenis van dit Bredase monument..

In 1427 kwam het huis door huwelijk in handen van Jan van Brecht, die het huis zijn naam gaf. Het pand is een van de weinigen die niet afbrandden in 1490 en 1534. Godert van Brecht bouwde in 1529 de laatgotische galerij aan de binnenplaats. De laatste ‘Bredase’ Van Brecht, Anna, verkocht het pand in 1607. Het pand bleef een van de aanzienlijkste huizen van Breda. In het begin van de negentiende eeuw werd het pand bij het KMA-complex getrokken en in 1993 gerestaureerd. Het huis is een goed voorbeeld van hoe een adellijke woning in Breda in de zestiende eeuw uit zag.

Jacques Brinkhof (luitenant kolonel bd) is na zijn pensionering lid geworden van de Historische Verzameling KMA. Hij heeft in die hoedanigheid uitgebreid studie gemaakt van het Huis van Brecht.

Jasz – Jass – Jazz

Breda’s eerste stappen in een totaal nieuw muziekgenre vóór WO-II

Presentatie: Jack van Elewout
Datum: DINSDAG 11 maart 2025
Tijd: 19.30 – 22.00 uur
(zaal open: 19.00 uur)

Locatie: Ontmoetingscentrum De Vlieren, Mgr. Nolensplein 1, 4812 JC BREDA

GRATIS ENTREE voor leden van De Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.

Niet leden betalen vooraf € 5,00,

door overmaking op rek nr: NL83 INGB 000 11 28 188

tnv Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.

Ovv Jasz Jass Jazz.

De naam ‘Jasz’ wordt in Breda in de jaren twintig van de vorige eeuw gehanteerd, met name ter aankondiging van amusement tijdens kermis, carnaval en stedelijke jubilea.

‘Jass’ is de benaming voor de Amerikaanse muziekstijl tussen 1917 en midden jaren twintig. ‘Jazz’ is de gebruikelijke naam voor alle muziekuitingen door musici uit Amerika met roots in de Afro-Amerikaanse populatie, gemixed met de muziektraditie van de emigranten uit West-Europa.

Vraag een willekeurige Bredanaar om een belangrijk Breda’s evenement te noemen en de kans is behoorlijk groot dat het jaarlijkse jazzfestival genoemd wordt. Het evenement bestaat inmiddels ruim vijftig jaar en is wereldwijd bekend.

De basis hiervoor ligt in de naoorlogse jazzexplosie, maar hoe zag dit er voor WO II uit ? De jazz wordt via de ‘plaat’ al sinds 1917 in Europa geïmporteerd. Hoe reageerde de gevestigde orde? Wat was de inbreng van de jeugd? Wat was er aan jazzactiviteiten merkbaar? Was er een relatie tussen commercie en jazz? Hoe was de verhouding tussen professionele en amateurjazzmusici ? Was Breda voor WO II een jazzstad??

Het Kilacadmon orkest van de KMA (1926 – 1940)

Jack van Elewout is auteur van de uitgebreide, driedelige studie: Bredase muziekschets van de 20^ste eeuw. Hij is jazzliefhebber en muzikant, maakte daarnaast een historisch overzicht van de ontwikkeling van de jazzmuziek in Breda. Hij heeft alle jazzfestivals in de stad meegemaakt in diverse geledingen en is als middelbare scholier begonnen met het verzamelen en bewaren van publicaties aangaande het muziekevenement. Jack verzorgde voor ons een tweedelige lezing over de historie van het jazzfestival.

De Poolse gemeenschap in Breda

Hoe het begon en hoe het verder ging

Presentatie: Frank Jankowski

Datum: DONDERDAG 31 oktober 2024

Tijd: 19.30 – 22.00 uur
(zaal open: 19.00 uur)

Locatie: Waalse Kerk,
Catharinastraat 83
4811 XG BREDA

GRATIS ENTREE voor leden van De Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.
(Graag vooraf aanmelden)

Niet leden betalen vooraf € 5,00,
door overmaking op rek nr:
NL83 INGB 000 11 28 188
T.n.v. Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.
ovv. Poolse Gemeenschap

Voor de pauze zal Frank een toelichting geven op het begin van de oorlog en het versplinterde Poolse leger. Vervolgens zoemt hij in op de vorming van de Poolse Pantserdivisie onder generaal Maczek.

Deze Pantserdivisie trok van Normandië naar Wilhelmshaven, met een oponthoud van vijf maanden in Breda en omgeving. Een oponthoud met verstrekkende gevolgen…

Na de pauze start Frank met de bevrijding van Breda: ‘In 1944 werd Breda bevrijd en bevree’en, gelukkig heeft onze stad er weinig onder gelee’en.’

In 1945 braken spannende tijden aan: Hoe nu verder, niet terug naar Polen …. en dan Frank staat stil bij een belangrijk hoofdstuk: ‘Bij ons thuis…’ Hij vertelt over de Poolse gemeenschap in Breda, de Poolse kerk, verenigingen, cafés. Tenslotte staat hij kort stil bij de onderwijsprojecten van het Maczek Memorial.

Frank Jankowski is in 1952 geboren als derde kind van een Bredaas meisje en een Poolse bevrijder. Na de Doornbosschool en de Jozef-ULO ging hij naar de Kweekschool.

Hij werkte 45 jaar in het onderwijs als leerkracht, directeur, bovenschools directeur en voorzitter college van bestuur. In zijn vrije tijd was hij dirigent van verschillende jeugd- en jongerenkoren.

Momenteel is Frank o.a. secretaris van de educatie commissie van het Generaal Maczek Memorial.

Volgende lezing: Op dinsdag 26 november zal Dhr. Frans Roelvink een lezing voor ons verzorgen, die in de Waalse Kerk, aanvang 19.30 uur zal worden gehouden. Het onderwerp: Genealogie in het algemeen en specifieke Bredase onderwerpen in het bijzonder.

De aanloop naar Mei 1940…

en de gevolgen voor Brabant en Breda

Presentatie: Tony Mouw

Datum: DINSDAG 17 september 2024

Tijd: 19.30 – 22.00 uur
(zaal open: 19.00 uur)

Locatie:
Ontmoetingscentrum De Vlieren, Mgr. Nolensplein 1,
4812 JC BREDA

GRATIS ENTREE voor leden van
De Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.

Niet-leden betalen vooraf € 5,00,
door overmaking op rek nr:
NL83 INGB 000 11 28 188
tnv Erfgoed- en Geschiedkundige Vereniging Breda en ommeland.
ovv MEI 1940.

Toelichting:

Brabant was bij de inval van de Duitsers in mei 1940 hét scharnierpunt in de strijd tussen de Franse en Duitse legers.

Maar waarom ontruimde ons 3e Legerkorps meteen al Noord-Brabant? Hoe verliep de opmars naar de Moerdijkbruggen? Wat was de waarde van de Peel Raamstelling?

Waarom waren de Fransen zo kwaad? Wat kon hun 7e leger in West-Brabant nog uitrichten?

Waarom waren de Engelsen zo geïrriteerd en Hitler woedend?

Wat weten wij er nog van?

De meeste Nederlanders kennen de achtergronden van de herdenkingen op 4 mei 1945 en het bevrijdingsfeest op 5 mei 1945. Maar wat weten zij van de meidagen in 1940? Hoe lang duurde deze strijd? Waarom capituleerde wij al zo snel en wat ging eraan vooraf?

Wat was de precieze aanleiding, waarom moest Breda evacueren? Hoe succesvol was ons leger, hoe doortastend de regering?

Hoofdinspecteur (politie) Tony Mouw geeft door het hele land lezingen over Politiegeschiedenis en over de inval van de Duitsers in 1940 en alles wat daaraan voorafging. De lezing over de inval behandelt uitgebreid de aanloop naar deze dramatische meidagen en vertelt niet alleen het verloop van de strijd, maar ook de politieke en bestuurlijke kant. Daarbij wordt specifiek de regionale Brabantse situatie behandeld.

De lezing is interactief en er zal gebruik worden gemaakt van landkaarten uit 1898 en 1928, en diverse historische gebruiksvoorwerpen.